Giá xăng dầu thành phẩm giảm sâu hơn dầu thô, người tiêu dùng gánh chi phí

Giá xăng dầu thành phẩm lao dốc mạnh hơn dầu thô, biên lợi nhuận lọc dầu bị bóp nghẹt

Theo báo cáo mới nhất, giá các sản phẩm lọc dầu như xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay đang có xu hướng giảm nhanh hơn so với giá dầu thô. Cụ thể, chênh lệch giữa giá bán sản phẩm và giá dầu thô đầu vào – hay còn gọi là crack spread – đã thu hẹp đáng kể trong những tuần gần đây. Điều này phản ánh nhu cầu tiêu thụ yếu đi trong khi nguồn cung từ các nhà máy lọc dầu vẫn duy trì ổn định.

Nguyên nhân chính là sự suy giảm nhu cầu nhiên liệu từ các ngành vận tải và hàng không, cùng với việc các nhà máy lọc dầu tại nhiều khu vực đang tăng công suất sau đợt bảo dưỡng mùa thu. Khi crack spread co hẹp, các nhà máy lọc dầu có xu hướng giảm sản lượng, nhưng điều này không diễn ra ngay lập tức, dẫn đến tình trạng dư cung tạm thời và đẩy giá thành phẩm đi xuống nhanh hơn.

Hệ quả trực tiếp là tại các trạm xăng, người tiêu dùng sẽ thấy giá bán lẻ giảm chậm hơn so với mức giảm của dầu thô trên thị trường quốc tế. Thậm chí, trong một số trường hợp, giá bán lẻ có thể không giảm hoặc tăng nhẹ nếu chi phí vận chuyển và phân phối không đổi.

Ba yếu tố chính đang đẩy giá sản phẩm lọc dầu đi xuống nhanh hơn dầu thô

Nhu cầu yếu từ mùa du lịch kết thúc và hoạt động công nghiệp chững lại

Mùa hè thường là thời điểm cao điểm của nhu cầu xăng dầu, nhưng khi bước sang quý IV, nhu cầu này giảm rõ rệt. Các chuyến bay nội địa và quốc tế giảm, hoạt động vận tải đường bộ cũng chậm lại do thời tiết lạnh hơn. Điều này khiến lượng tồn kho xăng và dầu diesel tăng lên, gây áp lực lên giá thành phẩm.

Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất công nghiệp tại nhiều nền kinh tế lớn đang chậm lại do chi phí năng lượng cao và lãi suất tăng. Các ngành như hóa dầu, sản xuất thép, xi măng – vốn tiêu thụ nhiều năng lượng – đều giảm sản lượng, kéo theo nhu cầu dầu diesel và nhiên liệu công nghiệp suy yếu.

Nguồn cung dồi dào từ các nhà máy lọc dầu và kho dự trữ

Các nhà máy lọc dầu tại châu Á, Trung Đông và Mỹ đã tăng công suất sau mùa bảo dưỡng, đưa thêm lượng lớn sản phẩm ra thị trường. Trong khi đó, các kho dự trữ chiến lược và thương mại tại nhiều quốc gia vẫn ở mức cao, tạo điều kiện cho nguồn cung dồi dào. Sự kết hợp giữa cung tăng và cầu giảm khiến giá thành phẩm giảm sâu hơn so với dầu thô, vốn vẫn được hỗ trợ bởi các yếu tố địa chính trị và quyết định sản lượng của OPEC+.

Biên lợi nhuận lọc dầu và giá dầu thô: những mức cần theo dõi

Nhà đầu tư và người tiêu dùng cần theo dõi sát sao biên lợi nhuận lọc dầu (crack spread) – chênh lệch giữa giá sản phẩm (xăng, diesel) và giá dầu thô. Khi crack spread giảm xuống dưới mức trung bình lịch sử, các nhà máy lọc dầu có thể cắt giảm sản lượng, từ đó giúp giá thành phẩm ổn định trở lại. Ngược lại, nếu crack spread tiếp tục thu hẹp, giá xăng dầu bán lẻ có thể sẽ không giảm nhiều như kỳ vọng.

Trên thị trường dầu thô, các mức hỗ trợ quan trọng đang được chú ý, chẳng hạn như vùng giá quanh 80 USD/thùng đối với Brent. Nếu giá dầu thô giảm sâu hơn, kéo theo giá thành phẩm giảm, nhưng biên lợi nhuận lọc dầu có thể phục hồi nhẹ nhờ chi phí đầu vào rẻ hơn. Các nhà giao dịch có thể sử dụng các công cụ kỹ thuật như chỉ báo RSI và MACD để xác định xu hướng giá dầu thô và sản phẩm lọc dầu.

Ý nghĩa đối với nhà giao dịch và người tiêu dùng

Đối với nhà giao dịch, sự phân kỳ giữa giá dầu thô và giá sản phẩm lọc dầu mở ra cơ hội giao dịch chênh lệch giá (spread trading). Cụ thể, nhà giao dịch có thể theo dõi crack spread để đặt lệnh mua/bán hợp đồng tương lai xăng, dầu diesel so với dầu thô. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thị trường năng lượng biến động mạnh và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố vĩ mô, do đó việc quản trị rủi ro là rất quan trọng.

Đối với người tiêu dùng, việc giá xăng dầu thành phẩm giảm chậm hơn dầu thô đồng nghĩa với việc họ sẽ không được hưởng lợi ngay lập tức từ đà giảm của giá dầu thế giới. Trong ngắn hạn, giá bán lẻ có thể vẫn neo ở mức cao, gây áp lực lên chi tiêu hộ gia đình và chi phí vận tải. Tuy nhiên, nếu xu hướng giảm của dầu thô tiếp tục kéo dài, giá thành phẩm sẽ dần điều chỉnh theo, nhưng với độ trễ nhất định.

Nhà giao dịch có thể tham khảo các tín hiệu từ cộng đồng trên phòng tín hiệu để nắm bắt các cơ hội ngắn hạn. Ngoài ra, việc tìm hiểu thêm về cách hoạt động của thị trường năng lượng thông qua lớp học sẽ giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt hơn.